Dassen

Een lied is moeilijk, want alles moet in drie minuten gezegd worden.
Maar dassen zijn nog moeilijker,
want alles moet in drie seconden gezegd worden.

Luciano Donatelli

Waarom een das? Is de das een fallussymbool? Is het een overblijfsel van het kind dat z’n slabbetje om mag houden? Dient een das ter verberging van de onappetijtelijke adamsappel? Of ter bescherming tegen de kou? De halsdoek bestaat al vele eeuwen, misschien zelfs al een paar millennia, maar over het nut van de das lopen de meningen uiteen. Volgens ons is de das het meest zinloze kledingstuk dat er bestaat. Juist daarom belichaamt zij het toppunt van beschaving. De das is de thermometer van de smaak, volgens een bijna twee eeuwen oud boek over het stukje stof.3 Mannen met dassen zouden beter bij het andere geslacht scoren, groter zakelijk succes oogsten en minder vaak gearresteerd worden dan mannen zonder das. Oscar Wilde was van mening dat een goed geknoopte das de eerste serieuze stap in het leven is. Toen het leven wat minder serieus werd, in de jaren zestig van de vorige eeuw, wierpen enkele anarchistische geesten de das af.

Tegenwoordig is een leven zonder das algemeen geaccepteerd. De Britse ondernemer Richard Branson heeft naar eigen zeggen altijd een schaar in zijn la liggen om mannen met een das te kortwieken. Als u echter nog steeds denkt dat u door het bewust niet dragen van een das een rebel bent, zoals de Zuid-Europese politici Alexis Tsipras en Pablo Iglesias, heeft u er niet veel van begrepen. Bovendien loopt u als dasloze een paar decennia achter op Iran. Sinds de Revolutie in 1979 zien Iraniërs de das als de ‘zweep van Amerika’, een symbool voor het ‘boze westen’. Als u in dat land zaken wenst te doen (en dat doen steeds meer Nederlanders en Belgen), kunt u uw das beter thuis laten. In de Verenigde Staten kunnen we ons overigens als Europeanen nog een beetje onderscheiden van de Amerikanen. Strepen op een Europese das lopen van linksboven naar rechtsonder en bij een Amerikaanse van rechtsboven naar linksonder. De gestreepte dassen, de regimentals, zijn afkomstig uit het Britse leger of de Britse universiteiten. Een Engelsman zal daarom alleen streepdassen dragen van zijn eigen regiment of vereniging.

Een das is de finishing touch van een goed pak en bestaat uit drie delen: een voor- en achterstaart die verbonden zijn met een middenstuk achter in de nek. Bij mindere dassen is op dit middenstuk bezuinigd, waardoor de das een te dunne knoop oplevert. De zeer dunne, soms gebreide das kent een discrete modieuze revival, maar de klassieke das is nog altijd zo’n 8,5 centimeter breed. Alle delen inclusief de voering zijn schuin op de stof geknipt, waardoor de das goed valt. U herkent de perfecte das aan het ontbreken van een dasspeld. Een goede das, meestal een Engelse of Italiaanse, is zwaar genoeg om op zijn plaats te blijven hangen en behoeft dus niet geketend te worden. De ultieme das is de seven-fold tie. Een dergelijke das wordt met de hand gemaakt uit één stuk zijde. De das wordt in haar karakteristieke vorm gevouwen en bevat drie keer zoveel zijde als een gewone das. Dat resulteert in een prachtige ‘zwaar’ hangende das. De ideale das blinkt niet alleen uit door kleur, materiaal en dessin, maar ook door de juiste proporties. De dasbreedte is bij voorkeur afgestemd op de reversbreedte en de knoopwijze op het type boord van het overhemd: hoe breder de spread, hoe groter de knoop. Een das dient precies op de broekband te vallen. Het dessin van een das is sober: effen, gestreept of met een bescheiden werkje. Lelies zijn bijvoorbeeld geliefd bij de conservatieve man. Vermijd dessins met stripfiguren, golfspelers, fruit en overige geestig bedoelde fröbels. Kies het dessin dat past bij de rest van uw kleding.

Voorkom streepdassen bij streeppakken en drukkere dessins bij pakken met een verfijnd dessin. Draag bij een eerste ontmoeting in ieder geval een rustige das. Kies in de winter voor een zijden, wollen of kasjmier das. Een kreukelige of vieze das valt direct op. Een das kan niet gewassen worden, hang een das op, zonder te vouwen. Etensvlekken laat u reinigen bij de stomerij. Bij te grote vlekken zit er niets anders op dan de das aan de wilgen te hangen en te vervangen door een nieuwe. Of belangrijker nog: uw tafelmanieren aan te passen.

Dassen fascineren niet alleen modehistorici en sociologen. Ook wiskundigen kunnen er geen genoeg van krijgen. Aan het einde van de 20e eeuw ontwikkelden twee Britse fysici een formule waaruit bleek dat er zeker 85 theoretische manieren zijn om een das van normale lengte te knopen.5 Die theorie hield tien jaar stand, totdat een computationeel wiskundige uit Zweden op een winteravond de film The Matrix Reloaded (2003) zag. In deel twee van die science fiction trilogie draagt de slechterik, de Merovingian, of ook wel The Frenchman, een dubbele en zeer opvallende knoop, die bekend werd onder de naam Trinity.6 De Zweed ging met wat collega’s aan de keukentafel zitten en kwam met een rekenmodel. Als we deze ‘nieuwe’ Trinity meerekenen, zijn er vele duizenden manieren om te knopen, 266.682 om precies te zijn. Of de knopen esthetisch de proef kunnen doorstaan is een ander debat. Een ander voorbeeld van de band tussen wiskunde en dassen is Cédric Villani. Deze beroemde Franse wiskundige draagt al twintig jaar een lavallière, vernoemd naar een maîtresse van Lodewijk xiv en die nog het meest lijkt op een vlinderdas die op een mijn is gestapt.

De exacte historie van de das is onbekend, maar het volgende klinkt aannemelijk. De legers van Xian (210 v. Chr.) en de Romeinse legionairs droegen in koudere gebieden al een doek om de nek. Ook zijn er mummies in Egypte gevonden met een soort van nekdoek, mogelijk een talisman. Het zou nog vele eeuwen duren (tot de Dertigjarige Oorlog in 1618) voordat de das aan haar niet te stuiten opmars begon. In die oorlogszuchtige tijd had ieder regiment zijn eigen patroon als teken van herkenning. Rond 1650 verspreidde de nekmode zich via Kroatische huursoldaten in het Franse leger over Europa en de Amerikaanse kolonies. De das had geen praktische functie meer, maar vooral een decoratieve. De Kroate werd verbasterd tot cravate en krawatte, zoals de das nog steeds heet in respectievelijk Frankrijk en Duitsland. Het Nederlandse woord stropdas komt letterlijk van de strop en gebruikt u vanwege de morbide associatie niet. Eind 18e eeuw droegen de Macaroni’s, de Britse voorlopers van de dandies, kunstig gestrikte doeken om hun nek. De das zoals we die tegenwoordig dragen is voor het eerst gezien rond 1880 bij de roeiclub van Exeter University College. De studenten daar drapeerden de linten van hun strohoed met een eenvoudige dasknoop om hun hals. In de jaren twintig van de vorige eeuw perfectioneerde de Amerikaan Jesse Langsdorf de das door de punten schuin af te knippen en haar uit drie stukken stof te maken.

De twee meest basale knopen die elke serieuze dassendrager dient te kennen zijn de four-in-hand, voor het eerst gesignaleerd in 1850, nog steeds een graag geziene knoop, en de dubbele Windsor. Die levert de grootste knoop op, zeker als u hem luchtig knoopt. De laatste jaren hebben deze twee klassiekers concurrentie gekregen van de dubbele berliner of de Oxford: twee keer om het korte stuk heen draaien en door de binnenste lus halen. U past elke knoop voorts zo mogelijk aan de breedte van het boord aan en aan de vorm van uw gezicht en de dikte van de das. Zorg dat de das goed aansluit bij de kraag. Mocht u er toch voor kiezen geen das te dragen zorg dan wel dat uw pak niet te formeel is en uw gezicht kleur heeft. Uiteraard puilt uw borsthaar niet uit uw hemd en is een eventueel V-shirt onzichtbaar, een T-shirt ondenkbaar.

Laat nooit iemand anders een das voor u kopen, hoe goed de geste ook is bedoeld. De keuze van een das is zeer persoonlijk. Wantrouw een geliefde die onverhoopt wel met een goede das komt aanzetten. Hij of zij houdt er vast een clandestiene minnaar op na met een onberispelijke smaak.

3 comments

  • Pingback: Het Blauwe Boekje » Blog Archive » Vragen over kleding

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Close