Spanje bestaat eigenlijk niet voor de Spanjaard. Er zijn Catalanen, Basken, Asturiërs, Galiciërs, Andalusiërs, Madrilenen en de bewoners van de diverse eilanden. Catalanen stellen zakelijke onderhandelingen op prijs en lijken veel op Hollanders. De Galiciër geldt als een prijsbewuste, harde werker, terwijl de Asturiër een spon- tane en levendige indruk maakt. In Catalonië kunnen zakelijke betrekkingen uit- monden in vriendschap. In Andalusië kan men zijn gesprekspartner het best benaderen met ouderwetse hoffelijkheid en aanspreken met señor. In het kort gezegd: het Noorden is serieus, ingetogen en gedisciplineerd. Het Zuiden is over het alge meen informeler, vrolijker, minder halsstarrig en meer toegankelijk.

Optimistisch

De Spaanse economie heeft sinds 1986, toen het land samen met Portugal lid werd van de Europese Unie, een spectaculaire ontwikkeling doorgemaakt. Het heeft nu een van de meest dynamische economieën van Europa en beschikt over een infra- structuur waar men wereldwijd jaloers op is. Wel heeft Spanje meer last van de crisis door de schuldenlast en zijn afhankelijkheid van toerisme en de bouwsector.

Spanjaarden zijn hartelijk en gastvrij, maar ook trots. Het land kent een machocultuur en is dus masculien. Als eenmaal vriendschappelijke betrekkingen zijn gegroeid, nodigt de Spanjaard zijn gasten graag uit om het weekend door te brengen in zijn buitenhuis. Wellicht zul je de Spanjaarden enigs- zins arrogant vinden, omdat ze hun zwakke kanten nauwelijks tonen.

Buig vooral mee en toon geduld. Uit respect voor zijn gasten heeft de Spanjaard de neiging zich in positieve, optimistische zin te uiten. Hij zal niet zo gauw nee ver- kopen, maar hieruit mag niet te snel worden opgemaakt dat succes verzekerd is. De Spanjaard scoort namelijk relatief hoog op onzekerheidsreductie. Spaanse bedrijven zijn over het algemeen relatief hiërarchisch georganiseerd en de baas is nog helemaal de baas. Delegeren is niet breed ingevoerd, waardoor medewerkers ook niet gewend zijn echte verantwoordelijkheid te krijgen en te nemen.

In de omgang is beheersing van het Spaans onontbeerlijk. In de grote steden is men in de regel ook het Engels of Frans machtig, maar zelfs daar kan men er niet zonder meer van uitgaan dat Engels als zakelijke voertaal geaccepteerd is. Goed en regelmatig contact is cruciaal. De Spanjaard is gesteld op zijn relaties. Spanjaarden raken elkaar relatief veel aan en begroetingen zijn dan ook hartelijk, zeker als je de mensen kent.

Laat eten

De Spanjaard besteedt veel aandacht aan het uiterlijk, is meestal klassiek, elegant en soms zelfs ouderwets formeel gekleed tijdens het werk en verwacht dat ook van zakelijke gesprekspartners. Kleed je als vrouw vooral vrouwelijk. Eten is net als in andere beschaafde landen erg belangrijk. De siësta is dat ook, omdat men zeker in de grote steden vroeg begint met werken (voor acht uur ’s morgens) en laat stopt (na acht uur ’s avonds).

Diners beginnen vaak niet voor negen of tien uur en bij voorkeur eet men buiten. Tijdens lunch of diner praat men bijvoorbeeld over de Spaanse tradities. Zelfs het stierenvechten is een prima onderwerp, zolang je je maar geïnteresseerd opstelt. Ongezouten kritiek wordt niet gewaardeerd. Andere onderwerpen zijn de familie en jouw Spaanse avonturen. Voorkom gespreksonderwerpen die gevoelig liggen, zoals religie, het Francoregime of de verschillende afscheidingsbewegingen.